ถ้ามีคนบอกว่าในอนาคต “คนชราจะล้นโลก” ท่านจะเชื่อหรือไม่ เราจะมองข้ามคำกล่าวนี้ไม่ได้ครับ เพราะปัจจุบันมีผู้ที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไปราว 1 ใน 10 ของประชากรทั้งโลก แต่ในอีก 40 ปีข้างหน้า สัดส่วนจะเพิ่มขึ้นเป็นเกือบ 1 ใน 5 หรือ 20% ของประชากรทั้งหมด

          ...นั่นหมายความว่าหากมีคนเดินมา 5 คน จะมีอย่างน้อย 1 คนที่เป็นผู้สูงอายุ

          ครับ ซีรีส์ภาคจบของประเด็นร้อนในเวทีโลกครั้งนี้เป็นเรื่องเกี่ยวกับวิกฤติบำนาญชราภาพซึ่งนับได้ว่าเป็นหนึ่งในเรื่องที่ถกเถียงกันอย่างกว้างมากที่สุด เพราะค่าใช้จ่ายสำหรับบำนาญมีอัตราส่วนสูงที่สุดในระบบความมั่นคงทางสังคมของแทบจะทุกประเทศ และทันทีที่จำนวนคนรับเงินบำนาญเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว มันก็เหมือนปัญหาที่ถาโถมเข้ามาอย่างรุนแรง

          กระนั้น สถานการณ์ก็แตกต่างกันตามแต่ละประเทศครับ ปัจจุบันกลุ่มประเทศที่พัฒนาแล้วส่วนใหญ่กำลังประสบกับปัญหาคนเกษียณจำนวนมาก แต่ในราวอีกสิบปีข้างหน้าปัญหาจะทุเลาลงไป และจะเป็นคิวของกลุ่มประเทศกำลังพัฒนาที่ต้องเผชิญกับปัญหาดังกล่าวแทน

          หลายท่านมีคำถามว่าทำไมถึงเกิดวิกฤติผู้สูงอายุกันทั่วโลกเช่นนี้?

          บางท่านอาจเดาว่าคงเป็นเพราะอานิสงส์จากคำอวยพรตอนแต่งงาน “ให้อยู่กันจนถือไม้เท้ายอดทองกระบองยอดเพชร” หรือ “ให้มีลูกเต็มบ้านหลานเต็มเมือง” แน่นอนครับมันไม่ใช่ แต่มีปัจจัยบางประการที่ทำให้เกิดสถานการณ์เช่นนั้น

          หนึ่ง...ปรากฏการณ์ Baby Boom ซึ่งไม่ได้แปลว่า “เด็กดังระเบิด” แต่หมายถึงปรากฏการณ์ที่มีการส่งเสริมสนับสนุนให้เพิ่มจำนวนประชากรเพื่อเป็นกำลังหลักในการฟื้นฟูและพัฒนาประเทศหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 และเมื่อประชากรที่เกิดพร้อมๆ กันกลุ่มนี้ซึ่งเป็นประชากรกลุ่มใหญ่ของโลกมีการเคลื่อนตัวคือเกษียณอายุพร้อมๆ กัน จึงส่งผลกระทบเป็นภาระค่าใช้จ่ายมหาศาล

          สอง...อัตราการเกิดลดลง ทั้งจากความจำเป็นทางเศรษฐกิจคนจึงไม่อยากมีลูกกัน หรือต้องการมีก็ไม่มีเพราะสภาวะทางกายและใจไม่สมบูรณ์ หรืออาจเพราะนโยบายวางแผนครอบครัว

ใครติดตามข่าวต่างประเทศจะรู้ว่ามีบางประเทศ เช่น สิงคโปร์ ถึงขั้นรัฐบาลต้องลงทุนให้ประชากรชายหญิงของประเทศรีบแต่งงานกันจะได้มีประชากรเพิ่มขึ้น ส่วนจีนก็มีนโยบายคุมกำเนิดให้เหลือแค่ครอบครัวละ 1 คนในบางพื้นที่ หรือ One Child Policy

          สาม...ความก้าวหน้าทางการแพทย์ช่วยยืดอายุคน ทำให้มีอายุยืนขึ้น เมื่อประมาณ 60 ปีที่ผ่านมา อายุขัยเฉลี่ยของประชากรอยู่ที่ต่ำกว่า 50 ปี แต่ปัจจุบันเพิ่มขึ้นเป็นเกือบ 70 ปีแล้ว นับเป็นการปฏิเสธคำพูดเดิมๆ ว่าชีวิตคนเรานั้นแสนสั้น

          ข้อมูลน่ารู้ครับ ปัจจุบันอเมริกามีจำนวนประชากรที่มีอายุเกิน 100 ปีมากที่สุดในโลก จำนวนถึง 70,490 คน รองลงมาคือญี่ปุ่น จำนวน 44,449 คน

          สถานการณ์เหล่านี้เปรียบเหมือนกับฝนตกครับ หากฝนตกบ้างไม่ตกบ้าง ก็จะสามารถระบายน้ำได้ทันไม่มีปัญหา แต่หากฝนตกหนักติดต่อกันต่อเนื่องหลายๆ วัน ระบายน้ำไม่ทัน น้ำก็จะท่วม

          สรุปรวบยอด ก็คือ คนขาเข้ามีน้อยกว่าคนขาออก ซึ่งก็เท่ากับว่าจำนวนคนที่จ่ายเงินมีน้อยกว่าจำนวนคนที่รับเงิน อัตราพึ่งพิงสูงขึ้น ซึ่งเรื่องมันจะไม่วิกฤติหากค่าใช้จ่ายสำหรับผู้สูงอายุไม่สูงนัก แต่มันตรงกันข้าม ทั้งเงินบำนาญ รวมถึงค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพมีอัตราสูงลิ่วในหลายประเทศ

          ผมมีโจทย์คณิตศาสตร์ง่ายๆ ครับ ตอนก่อนสมมุติผู้สูงอายุ 1 คน มีลูก 5 คนช่วยเลี้ยง ถ้าค่าอาหารสำหรับผู้สูงอายุราคา 100 บาท ลูกๆ ก็ออกกันคนละประมาณ 20 บาท

          แล้วลองนึกต่อนะครับ ถ้าเหลือลูกเพียง 2 คน อาหารราคา 100 บาทเท่าเดิม ลูกทั้งสองจะต้องช่วยกันออกคนละเท่าไร ... ใช่แล้วครับ! ต้องเพิ่มขึ้นเป็นคนละ 50 บาท ภาระสูงขึ้นอย่างชัดเจน

          ระบบประกันสังคมได้รับผลกระทบเต็มๆ ครับ เพราะการจะสร้างเสถียรภาพให้ระบบได้จะต้องมีประชากรใหม่ในปริมาณที่สมดุลทดแทนเข้าสู่ระบบอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเมื่อสถานการณ์เปลี่ยนไป จึงเกิดข้อกังวลว่ากองทุนจะหมดลงในวันใดวันหนึ่ง

          ปัจจุบันหลายประเทศทั่วโลกตื่นตัวกันมีวิธีให้เลือกกันสารพัด ผมขอยกตัวอย่างแนวทางที่เป็นที่เป็นที่นิยมกัน

          หนึ่ง....คงระบบช่วยเหลือเกื้อกูล หรือ “เฉลี่ยทุกข์เฉลี่ยสุข” แบบประกันสังคมในปัจจุบันเอาไว้ ซึ่งอาจต้องเลือกที่จะเพิ่มเงินสมทบ ขยายอายุเกษียณ ลดอัตราบำนาญ ขยายระยะเวลาการส่งเงินสมทบ หรือปรับสูตรการคำนวณบำนาญโดยเอาปัจจัยทางประชากรมาเป็นตัวแปรหนึ่ง เป็นต้น เพื่อยืดอายุกองทุนออกไป

วิธีนี้ให้ความสำคัญกับเรื่องความมั่นคงของคนเป็นหลัก เพราะจะยังคงการันตีการจ่ายบำนาญไปตลอดชีวิตเหมือนเดิม แต่ผู้ประกันตนก็คงต้องได้รับผลกระทบทางใดทางหนึ่ง เช่น จ่ายเงินเพิ่ม ทำงานนานขึ้น หรือได้เงินน้อยลง

          สอง....เปลี่ยนเป็นจ่ายบำเหน็จ ผู้ประกันตนจ่ายเงินสมทบมาเท่าไหร่ให้คืนเท่านั้น (บวกดอกผลด้วย) เป็นเงินก้อนครั้งเดียวจบ บัญชีใครบัญชีมัน ผู้เกษียณรับผิดชอบตัวเอง วิธีนี้ลดความเสี่ยงของภาครัฐเพราะไม่ต้องรับประกันว่าต้องจ่ายบำนาญแม้จะขาดทุน หมดปัญหาเรื่องกองทุนจะล่ม แต่จะไปเจอกับปัญหาใหม่ที่ว่าถ้าผู้เกษียณใช้เงินหมดตั้งแต่ปีแรกๆ ไม่ว่าจะเป็นซื้อของอย่างเมามัน เอาไปลงทุนแล้วเจ๊ง หรือญาติพี่น้องช่วยใช้จนหมด ซึ่งมีโอกาสเกิดขึ้นสูงมาก แล้วจะทำอย่างไรต่อ?

ผมเคยมีโอกาสคุยกับทูตของประเทศญี่ปุ่นที่ประจำเมืองไทยท่านหนึ่งว่าประเทศญี่ปุ่นซึ่งใช้ระบบประกันสังคมคิดเห็นอย่างไร มีทิศทางที่จะเปลี่ยนเป็นให้บำเหน็จเพื่อลดภาระกองทุนเหมือนบางประเทศหรือไม่ ท่านตอบอย่างน่าคิดครับว่า “ประกันสังคมไม่ใช่ธนาคาร”

          สาม...ปรับให้มีทั้งเงินบำเหน็จและบำนาญ เป็นการลดผลกระทบของทั้งสองแนวทางข้างต้น แต่ก็ต้องยอมรับว่าคงได้บำนาญไม่เท่าวิธีที่หนึ่ง และก็คงได้บำเหน็จน้อยกว่าวิธีที่สอง

          ย้อนกลับมามองดูไทยกันบ้าง ถามว่าเรื่องนี้เป็นปัญหาต่อระบบประกันสังคมของไทยหรือไม่ คำตอบคือ....เป็น เพราะเราก็กำลังจะเริ่มเผชิญกับคลื่น Baby boom ในอีกไม่ถึง 10 ปีข้างหน้า และคาดการณ์ว่ากองทุนกรณีชราภาพอาจหมดลงในอีกไม่ถึง 40 ปีนับจากนี้หากไม่มีการงัดมาตรการอะไรออกมารับมือ

          เรื่องนี้เป็นปัญหาใหญ่หนักอึ้งที่รออยู่ในอนาคตอันไม่นานนัก แต่ก็ไม่ได้รวดเร็วเป็นรถด่วนจนทำอะไรไม่ได้เลย ...ยังพอมีเวลาครับ

          ส่วนตัวผมคิดว่า ด่านแรกที่สังคมไทยต้องฝ่าไปให้ได้ คือ ปรัชญาในการให้ความคุ้มครองผู้สูงอายุ”ครับว่าเราจะเลือกแบบไหนกัน จะเอา “คนอยู่รอด” หรือ “กองทุนอยู่รอด”

          ด่านถัดไปที่จะมองข้ามไม่ได้เลย ก็คือ เงินสำหรับกรณีชราภาพ ไม่ว่าจะเป็นบำเหน็จหรือบำนาญมีอัตราที่เพียงพอกับการครองชีพหรือไม่?

          และด่านสุดท้าย คือ จะทำอย่างไรให้ผู้เกษียณดำรงชีวิตอยู่อย่างเป็นผู้สูงอายุที่มีคุณค่า

          ...เหล่านี้คือโจทย์ที่น่าปวดหัวเป็นที่สุด...

          การปรับปรุงบำเหน็จบำนาญชราภาพของระบบประกันสังคมเป็นสิ่งเลี่ยงไม่ได้ครับและคงต้องกระทบต่อพี่น้องผู้ประกันตนทางใดทางหนึ่ง แต่เหนือสิ่งอื่นใดครับ ผมอยากจะขอให้ทุกท่านเข้าใจถึงความจำเป็นของการเปลี่ยนแปลงและมันจะสำเร็จไม่ได้เลยหากท่านไม่ให้ความร่วมมือ เพื่อที่จะทำให้

          ...ทั้ง “คน” และ “กองทุน”อยู่รอด และอยู่เคียงข้างกันตลอดไป...

หมายเหตุ: ตีพิมพ์ในวารสารประกันสังคม ปีที่ 17 ฉบับที่ 5 พฤษภาคม 2554

Comment

Comment:

Tweet

Good day! This is my 1st comment here so I just wanted to give a quick shout out and say I truly enjoy reading your blog posts. Can you recommend any other blogs/websites/forums that go over the same topics? Thanks for your time!

#1873 By Carte R4i pour 3DS XL (202.105.61.227) on 2013-11-02 06:17

Say, you got a nice blog article.Really looking forward to read more. Want more.

#1872 By bottes mollets larges femme pas cher (219.136.102.208) on 2013-10-31 06:13

ESLC16 I cannot thank you enough for the article.Really thank you! Fantastic.

#1871 By XAsRvBAO (46.161.41.184) on 2013-10-27 03:36

jwUAxe I really liked your blog post.Really looking forward to read more. Awesome.

#1870 By kBSxCoJOyuu (46.161.41.184) on 2013-10-27 00:08

aoWIjl Looking forward to reading more. Great article post.Really thank you! Really Great.

#1869 By LCWlSuYa (46.161.41.184) on 2013-10-26 09:57

1JM9t4 Fantastic article.Thanks Again. Really Great.

#1868 By wqhMmRWrSqywg (46.161.41.184) on 2013-10-25 13:42

fnD6Dt Very informative blog article. Will read on...

#1867 By KbaasPHGYsGveC (46.161.41.184) on 2013-10-25 03:31

uy2yFI Hey, thanks for the blog post.Really looking forward to read more. Awesome.

#1866 By fxUfKMqI (46.161.41.184) on 2013-10-25 01:53

MyNYiy I really like and appreciate your post.Much thanks again. Much obliged.

#1865 By TpPhNUucOkOTNUasoX (46.161.41.184) on 2013-10-24 16:15

IHSQ70 Very neat blog post.Really looking forward to read more. Will read on...

#1864 By zUkefdQSwGlfDoER (46.161.41.184) on 2013-10-24 13:02

Jo5B3d I really liked your blog.Thanks Again. Want more.

#1863 By VRuGLjAffRqKwKwAHE (46.161.41.184) on 2013-10-24 11:11

q4opD4 Wow, great blog.Thanks Again. Awesome.

#1862 By kScCtxmRjVC (46.161.41.184) on 2013-10-24 03:34

Very informative article post.Really looking forward to read more. Really Great.

#1861 By ugg soldes (219.136.102.20) on 2013-10-22 07:03

index.php?act=post

#1860 By comprar camisetas de futbol baratas por internet (14.150.73.132) on 2013-09-30 20:17

index.php/forum/index.php/topic

#1859 By r4 officiel (14.150.73.132) on 2013-09-30 20:15

7jXD3e Very informative post.Much thanks again. Cool.

#1858 By odLPISHLc (192.162.19.11) on 2013-09-06 09:46

iBQv5p Looking forward to reading more. Great blog post.Thanks Again. Cool.

#1857 By PxkrxNYtIjvMHkUEEa (192.162.19.11) on 2013-09-06 01:29

Thank you a lot for sharing this with all people.

#1856 By sac mademoiselle chanel (219.136.102.70) on 2013-08-28 16:52

I think other web site proprietors should take this site as an model, very clean and magnificent user genial style and design, let alone the content. You are an expert in this topic!

#1855 By maillot football nike fc arsenal (219.136.102.70) on 2013-08-28 16:46

Hey, thanks for the blog article.Really looking forward to read more. Will read on

#1854 By ray ban wayfarer (202.105.60.107) on 2013-08-26 00:07

scoth laistigh de na feithiclí úsáid na daoine seo a mhargú chomh maith de ghnáth mar aidhm d'fhonn seasamh amach laistigh tacaíocht do chustaim

#1853 By prada outlet italia (59.61.135.7) on 2013-08-25 05:46

cliceáil ar úsáid a bhaint as, is féidir leis an íomhá iarbhír vanish gan duine a thuiscint i ndáiríre é seo! (Ceist agam nuair tic sa coime

#1852 By prada uomo (59.61.135.7) on 2013-08-25 05:26

Go díreach cad iad na mianta seomra cúirte achomhairc iarbhír, mhol an bpainéal gréine iarbhír, claonadh a bhíonn le bheith aigne chillier

#1851 By balenciaga bag (59.61.135.7) on 2013-08-25 01:38

Ba chóir duit a stroll ginearálta ceithre ciliméadar, fhéachfaidh sí le dul 8 d'fhonn a 10. Má tá tú ag an newbie, fós faoi bhun ceithre

#1850 By borsa gucci (110.84.170.14) on 2013-08-24 03:47

Is féidir leis an teacht iarbhír ag críochnú suas i soláthraithe seirbhíse cabhrú le foghlaim soláthraithe seirbhíse a fhorbairt a gcuid

#1849 By Gucci Outlet (110.84.171.69) on 2013-08-23 03:24

Is féidir mothú gúna tUasal Flanagan a bheith ar an ábhar a phlé go leor laistigh Laighean Baile, áfach, dúirt acmhainní mar gheall ar an

#1848 By gucci borse outlet (117.29.130.201) on 2013-08-22 05:36

go bhfuil sé níos mó ná é.

#1847 By prada outlet italia (117.29.130.201) on 2013-08-22 02:39

ú aon uair gafa taobh istigh de limistéar lifeless. Chomh luath Dialann, chomh maith le páipéarachas ar aghaidh traidisiúnta níos déanaí ar an

#1846 By gucci outlet on line (117.25.122.17) on 2013-08-21 09:45

bhaineann le faisnéis sláinte. Ar fud na tíre, oiread agus is ceithre. D'fhéadfadh daoine aonair 7 zillion a bheith so-ghabhálach. Chomhdháil

#1845 By balenciaga weekender (117.25.122.17) on 2013-08-21 05:45

Mental as well aS genealogy, is going to be shut to safeguard their privateness, your woman stated. portafogli gucci http://gucciborseoutlet.tumblr.com

#1844 By http://gucciborseoutlet.tumblr.com (117.25.121.241) on 2013-08-14 03:44

Perhaps if you'rE able to localize this to 1 this particular just like a cloth, or even gum (not great for college though) you'll be able to relieve him or her away that certain point. <a href="http://www.aipnc.com" title="gucci outlet on line">gucci outlet on line</a>

#1843 By http://www.aipnc.com (110.84.156.85) on 2013-08-03 04:33

Whilst any kind Of material clothing is going to do, bed linen or even light-weight 100 % cotton is the smartest choice due to the fact it'll have the loose, <a href="http://www.caxn.net" title="Balenciaga Weekender">Balenciaga Weekender</a>

#1842 By http://www.caxn.net (117.29.130.195) on 2013-08-02 11:43

Total the appearAnce having a coordinating excellent grandmother tee shirt, or even in the event that your woman is not a sweatshirt individual, <a href="http://www.aipnc.com" title="gucci sito ufficiale">gucci sito ufficiale</a>

#1841 By http://www.aipnc.com (117.29.130.195) on 2013-08-02 05:04

You may presume 70% effectiveness as well as grow the solution through 0. 7. In the event that this particular appears very careless, Juicy Couture Outlet http://juicy-1997.tumblr.com

#1840 By http://juicy-1997.tumblr.com (110.84.171.227) on 2013-08-01 10:13

However, you canNot state absolutely no in order to every thing, inch states Diane Levin, scarpe prada http://www.bdyx.net

#1839 By scarpe prada (110.84.157.16) on 2013-07-27 04:44

Sports Direct adds luxury brand arm

#1838 By michael kors handbags (198.27.74.104) on 2013-07-25 11:19

coach outlet has a zippered closure and buckles for extra security. Shiny brass hardware, rounded leather handle, and an interior pocket. the pattern is very innovation.

#1837 By tiffany earrings (198.27.74.104) on 2013-07-25 11:17

Room Tip: Go to another hotel.

#1836 By nike air max 2012 (198.27.74.104) on 2013-07-25 11:05

The Price Of Pizza In Haiti

#1835 By tiffany nike free runs (198.27.74.104) on 2013-07-25 10:57

As our coach outlet online guarantees high quality for you, we have gained more customers'trust.

#1834 By tiffany & co outlet (198.27.74.104) on 2013-07-25 10:14

Fitflop Electra http://fitflopelectra.webnode.at/

#1833 By Fitflop Electra (117.25.120.247) on 2013-07-23 09:13

Juicy Couture Tracksuits http://juicycoutureoutlet5.webnode.at

#1832 By Juicy Couture Tracksuits (117.25.127.121) on 2013-07-16 16:11

Robin the boy wonder Givhan: blasted midsection grow older! i might prevent pleated slacks. Ripped top shorts tend to be diet within the waistline.

#1831 By Hollister Co T-Shirts Are Made To Combine Comfort With Personality (103.7.57.18|192.74.237.145) on 2013-07-12 13:28

The benefits of applying s / s fixtures will be which they offer excellent weight so that you can shoot, mechanised jolts, rust, heat adaptations as well as ultraviolet sun rays. They are also very simple to use and also have to have really low preservation having an title price tag and that is somewhat reduce.

#1830 By Hollister (103.7.57.18|192.74.237.145) on 2013-07-12 13:28

Accomplishing this leads to a lot fewer emissions, as well as co2 catch as well as sequestration is actually supposed to become a lot easier by a good IGCC vegetable as compared with from your pulverized fossil fuel vegetable. AEP features with the 1st 600MW vegetable to get built-in Meigs Nation, Tennesse as well as about Sept up to 29 declared which they must conduct the leading stop archaeologist for the vegetable, to get carried out with 10 so that you can 12 many weeks.

#1829 By Polo Ralph Lauren (103.7.57.18|192.74.237.145) on 2013-07-12 13:25

Det innebr allts att mire below vr sista termin terigen mste dela utrymme, trots att durante uppdelning gt rum. Och att mire terigen 3rd there’s r utlmnade to vr seminarieledares frmga att tillgodose allas behov.

#1828 By Vibram UK (103.7.57.18|192.74.237.145) on 2013-07-12 13:23

Amalgamated Plastic-type Backyard outdoor storage sheds can be obtained from several backyard garden organisations today. People can certainly be obtained through websites plus shipped to certainly a person's door really shorter time.

#1827 By biker silver jewelry (103.7.57.18|192.74.237.145) on 2013-07-12 13:22

However the skin involving this sort of various wildlife while ostrich, lizard, eel, plus kangaroo happen to be applied, the harder widespread leathers result from cows, which includes leg plus ox; lamb plus lamb; goat plus youngster; equine, mule, plus zebra; buffalo grass; this halloween plus hog; plus closure, walrus, whale, plus alligator. Leather-based producing can be an historic craft which was employed to get greater than 7, 000 several years.

#1826 By Michael Kors handbags Are Made To Compliment Any Outfit (103.7.57.18|192.74.237.145) on 2013-07-12 13:16

You are set for a method checkup. "Whenever we have been throughout move, it can be a thrilling time to discover just what exactly all of our garments claim.

#1825 By cheap montblanc pens (103.7.57.18|192.74.237.145) on 2013-07-12 13:07

This talking appeared to be superb, another information, plus comprehensible. This services proceeded mainly with no reason.

#1824 By Tiffany UK (103.7.57.18|192.74.237.145) on 2013-07-12 13:06